Türk futbolunda hakem atamalarına ilişkin tartışma, bu kez tribün yorumlarının ya da kulüp açıklamalarının ötesine taşındı. Soruşturma dosyasına giren mesajlarda, Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile Süper Lig hakemi Yasin Kol’un belirli bir karşılaşmanın hakem, VAR ve AVAR kadrosu üzerine görüştüğü görülüyor.
Mesajların en çok dikkat çeken bölümünde, VAR görevlisinin yanındaki AVAR ismi doğrudan soruluyor ve karşılığında belirli bir hakem öneriliyor. Böyle bir yazışma, henüz yargı kararı bulunmadığı için kesinleşmiş bir suç anlamına gelmez; ancak atama sisteminin tarafsızlığı konusunda ağır soru işaretleri yaratır.
Dosyadaki Mesajlar Atama Sürecini Nasıl Tartışmalı Hale Getirdi?
Hakem atamalarının performans değerlendirmeleri, gözlemci raporları ve önceden belirlenmiş ölçütler üzerinden yapılması beklenir. Aktif bir hakemin, kendisinin de yer aldığı bir kadroyu kurul başkanına göndererek değerlendirmeye sunması ve ardından farklı isimler üzerinde görüşülmesi, bu kuralların nasıl uygulandığı sorusunu gündeme getiriyor.
Dosyaya yansıyan yazışmalarda hakem listeleri, VAR görevlileri ve AVAR tercihlerinin mesajlaşma yoluyla ele alındığı aktarılıyor. Bazı haberlerde, bir maç için Atilla Karaoğlan’ın VAR, Özgür Yankaya’nın ise AVAR olarak belirlendiği bilgisi yer alıyor.
- Aktif bir hakemin atama listesinde yer alması tartışmayı büyütüyor.
- VAR ve AVAR seçimlerinin kişisel önerilerle konuşulması bağımsızlık ilkesini zedeliyor.
- Soruşturma dosyasındaki yazışmalar, iddiaların yalnızca söylenti olmadığını gösteriyor.
- Mesajların hukuki anlamı, soruşturma ve yargı süreci sonunda kesinleşecek.
Yasin Kol’un suçlamaları reddettiği ve soruşturmanın henüz tamamlanmadığı unutulmamalı. Buna rağmen futbol kamuoyu, bir hakem ile atamalardan sorumlu kurul başkanının aynı maçın kadrosunu iletişim yoluyla değerlendirmesini kabul edilebilir bulmuyor.
Taraftarın Şüphesi Neden Kurumsal Krize Dönüştü?
Her hafta hakem kararları üzerinden yükselen tartışmalar, bugüne kadar çoğunlukla kulüplerin birbirini suçladığı bir döngü içinde kaldı. Şimdi ise kamuoyunun önünde, atama sürecinin işleyişine dair somut olduğu ileri sürülen yazışmalar bulunuyor. Bu durum, yıllardır dile getirilen “hakemler önceden belirleniyor” kuşkusunu yeniden güçlendirdi.
Krizin etkisi yalnızca MHK ile sınırlı kalmadı. Federasyon yönetiminin, bugün görev yapan kurulun oluşumunda sorumluluk taşıdığı yönündeki eleştiriler arttı. Futbol yorumcusu Ahmet Çakar da yönetimin göreve gelişinde payı bulunduğu için pişmanlık duyduğunu açıkladı ve Galatasaray-Kasımpaşa karşılaşmasının son dakikasındaki penaltıyı tartışmaların güncel örneklerinden biri olarak gösterdi.
Kulüplerin Baskısı Federasyonun Alanını Daraltıyor
Kulüpler cephesinde de hareketlilik yaşanıyor. Beşiktaş Başkanı Dursun Özbek, Türkiye Futbol Federasyonundan hızlı ve açık bir açıklama beklenmesi gerektiğini savundu. Kulüpler Birliği Vakfı ise bahis iddiaları nedeniyle Profesyonel Futbol Disiplin Kuruluna sevk edilen yöneticilerin durumunu görüşmek üzere toplandı.
Özellikle alt liglerdeki bazı başkan ve yöneticilerin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği belirtiliyor. Kulüplerin ortak baskısı güçlendikçe federasyonun yalnızca açıklama yaparak krizi yönetmesi zorlaşıyor. Kamuoyunun beklentisi, sorumluluğun başkalarına aktarılması değil, iddiaların açık biçimde incelenmesi.
Erteleme Kararı Güven Sorununu Çözemedi
Federasyon, yeni Merkez Hakem Kurulunun oluşturulması için çalışmaların sürdüğünü ve geçici bir yapı kurulduğunu duyurdu. Riva’da yapılması planlanan olağanüstü toplantının cuma gününe ertelenmesi ise eleştirileri artırdı. Erteleme gerekçesi olarak federasyon başkanının UEFA toplantısı için İsviçre’ye gidecek olması gösterildi.
İbrahim Hacıosmanoğlu, Türk futbolunun uzun yıllara yayılan sorunlarının tamamının kendi yönetimine yüklenemeyeceğini belirterek istifa etmeyeceğini açıkladı. Ancak kamuoyundaki temel soru geçmişte kimin ne yaptığı değil, mevcut yönetimin bugün ortaya çıkan iddialar karşısında hangi adımı atacağıdır.
Güvenin Yeniden Kurulması İçin Ne Yapılmalı?
Öncelikle hakem atamalarında kullanılan ölçütler açıkça ilan edilmeli ve her karşılaşma için hangi kriterlerin dikkate alındığı denetlenebilir hale getirilmeli. Atama sürecinin kişisel mesajlaşmalara değil, bağımsız ve kayıtlı bir sisteme dayanması gerekiyor.
VAR konuşmalarının belirli bir süre sonra kamuoyuna açıklanması, tartışmalı kararların teknik açıdan incelenmesini kolaylaştırabilir. MHK’nin federasyon yönetiminden bağımsız çalışmasını sağlayacak kurumsal düzenlemeler de geciktirilmemeli.
Bu adımlar atılmadığı sürece kurul başkanları, hakemler veya yöneticiler değişse bile sorun ortadan kalkmayacak. Türk futbolunun ihtiyacı yeni isimlerden önce, herkes için geçerli, şeffaf ve denetlenebilir bir atama düzenidir.